Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một trong những rối loạn tiêu hóa phổ biến nhất hiện nay. Dù không gây nguy hiểm đến tính mạng, nhưng những cơn đau bụng âm ỉ, đi ngoài thất thường lại gây ra không ít phiền toái và lo âu cho người bệnh. Vậy làm sao để dứt điểm tình trạng này một cách an toàn? Hãy cùng Simon Center tìm hiểu nhé
1. Hội chứng ruột kích thích (IBS) là gì?
Hội chứng ruột kích thích (Irritable Bowel Syndrome – IBS), hay còn được gọi là đại tràng co thắt, viêm đại tràng chức năng, là một tình trạng rối loạn chức năng của đại tràng.
Điểm đặc trưng của IBS là người bệnh có các triệu chứng khó chịu ở hệ tiêu hóa nhưng khi đi nội soi, xét nghiệm lại không tìm thấy bất kỳ tổn thương thực thể nào (không loét, không u lympho, không viêm nhiễm).
Dựa vào tính chất của phân, y học hiện đại chia IBS thành 3 loại chính:
- IBS-D: Thể tiêu chảy là chủ yếu – đi ngoài nhiều lần, phân lỏng, căng thẳng là buồn đi ngoài.
- IBS-C: Thể táo bón là chủ yếu – đi ngoài khó, phân khô cứng, cảm giác đầy bụng kéo dài.
- IBS-M: Thể hỗn hợp, lúc táo bón, lúc tiêu chảy – khó kiểm soát.
2. Triệu chứng nhận biết hội chứng ruột kích thích
Các dấu hiệu của IBS thường lặp đi lặp lại và có xu hướng nặng hơn khi người bệnh gặp áp lực hoặc ăn đồ lạ.
- Đau bụng và co thắt: Đây là triệu chứng điển hình nhất. Cơn đau thường xuất hiện ở bụng dưới, đau quặn hoặc âm ỉ. Đặc biệt, cơn đau thường thuyên giảm rõ rệt sau khi đi đại tiện.
- Thay đổi thói quen đi ngoài: Số lần đi tiêu thay đổi thất thường. Phân có thể lỏng, nát hoặc quá cứng, đôi khi có nhầy trắng bao quanh nhưng không có máu.
- Đầy hơi, chướng bụng: Bụng luôn có cảm giác căng tức, khó chịu, đặc biệt là vào buổi chiều hoặc sau khi ăn.
- Cảm giác đi ngoài không hết: Người bệnh luôn thấy “mót” hoặc muốn đi tiếp dù vừa mới đi xong.
3. Nguyên nhân gây bệnh dưới góc nhìn Đông – Tây y
Theo Y học hiện đại
Nguyên nhân chính xác của IBS vẫn chưa được làm rõ, nhưng các nghiên cứu chỉ ra sự liên quan mật thiết giữa:
- Trục não – ruột: Sự nhạy cảm quá mức của hệ thần kinh ruột khiến đại tràng co thắt bất thường.
- Loạn khuẩn đường ruột: Sự mất cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và có hại.
- Stress kéo dài: Áp lực công việc, lo âu là cũng dẫn đến các cơn co thắt.
Theo Y học cổ truyền (Đông y)
Trong Đông y, IBS thuộc phạm vi các chứng Tiết tả, Phúc thống. Nguyên nhân cốt lõi do:
- Can tỳ bất hòa: Stress, lo nghĩ nhiều làm tổn thương tạng Can (gan), Can khí uất kết “phạm” vào tạng Tỳ (tì vị), gây đau bụng, đi ngoài ngay sau khi tức giận hoặc lo lắng.
- Tỳ vị hư nhược: Ăn uống không điều độ, đồ sống lạnh làm công năng vận hóa của Tỳ vị suy yếu, dẫn đến bụng đầy, phân sống.
- Thận dương hư: Thường gặp ở người già, gây tình trạng “Ngũ canh tả” (đi ngoài vào sáng sớm tinh mơ).
4. Hội chứng ruột kích thích có nguy hiểm không?
Nhiều người lo lắng IBS sẽ tiến triển thành ung thư đại tràng. Tuy nhiên, IBS được nhìn nhận là rối loạn của hệ thần kinh điều hòa tiêu hóa và không có khả năng cao ung thư.
Tuy nhiên, nếu không điều trị, bệnh sẽ gây ra “vòng xoắn bệnh lý”: Đau bụng -> Lo lắng -> Stress -> Đau nặng hơn. Điều này dẫn đến suy nhược cơ thể, sụt cân và ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý xã hội.
5. Giải pháp điều trị hội chứng ruột kích thích tại Simon Center
5.1. Chiropractic – Điều chỉnh cấu trúc thần kinh ruột
Cột sống ngực (T5–T9) và thắt lưng (L1–L5) có liên quan đến:
- Hoạt động co bóp ruột
- Điều tiết nhu động đại tràng
- Hệ thần kinh thực vật
Khi có sai lệch (subluxation), tín hiệu điều hòa có thể bị rối loạn.
Tại Simon Center:
- Bác sĩ thực hiện nắn chỉnh chính xác từng đốt sống
- Không dùng lực mạnh
- Không gây đau
- An toàn với người lớn tuổi
Mục tiêu:
✔ Ổn định trục thần kinh – ruột
✔ Giảm co thắt đại tràng
✔ Hạn chế tái phát
5.2. Đông y – Sơ can giải uất, kiện tỳ hòa vị
Theo Y học cổ truyền, IBS thường liên quan:
- Can khí uất kết (stress ảnh hưởng tiêu hóa)
- Tỳ vị hư
- Khí trệ huyết ứ vùng bụng
Phương pháp hỗ trợ tại Simon Center:
- Châm cứu điều hòa thần kinh thực vật
- Xoa bóp bấm huyệt vùng bụng
- Bài thuốc Nam chọn lọc kiện tỳ – giảm khí nghịch
Mục tiêu:
✔ Làm dịu hệ thần kinh
✔ Giảm đầy trướng
✔ Hỗ trợ đại tiện ổn định tự nhiên
6. Chế độ ăn uống Low-FODMAP
Dinh dưỡng đóng vai trò 50% trong việc kiểm soát IBS. Simon Center khuyên bạn:
- Nên ăn: Thực phẩm giàu xơ hòa tan (khoai lang, cà rốt), gừng, nghệ, thực phẩm chín kỹ.
- Nên tránh: Đồ uống có gas, chất kích thích (rượu bia, cà phê), các loại đậu, bắp cải, sữa có lactose và các thực phẩm quá chua cay.
- Luyện tập: Tập hít thở sâu, Yoga hoặc thiền 15-20 phút mỗi ngày để cân bằng trục não – ruột.
Nếu bạn đang gặp tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài, hãy để đội ngũ chuyên môn tại Simon Center thăm khám và đánh giá toàn diện – vì một hệ tiêu hóa khỏe mạnh bắt đầu từ sự cân bằng của cả cơ thể.